نمایش نوار ابزار

حجت الاسلام مهدی شرکائی در گفتمان دینی دانش آموزان کلاس هشتم دبیرستان امام علی علیه السلام روستای لامیان:

سه شنبه ۷ آذر ۱۳۹۶

یکی دیگر از مواردی که باعث برکت می شود خیرخواهی است. انسان ها راجع به این که از چه منظری نسبت به مسائل مختلف نگاه کنند، پرورش پیدا می کنند.

به عنوان مثال ما در ادبیات اجتماعی خودمان کلمات خیلی مهمی مانند نقد داریم. نقد را تعریف و بررسی می کنیم، اما خود منتقد را بررسی نمی کنیم. باید دید آیا منشاء نقد منتقد خیرخواهی است یا خیر؟

امام صادق(علیه السلام) می فرمایند: اگر منشاء نقد منتقدی خیرخواهی نیست، وقتت را تلف نکن. اگر منشاء نقد کسی خیرخواهی نیست و تنقیص است، یعنی می خواهد نقصی را وارد کند یا بدخواهی یا ضربه زدن یا آبرو ریزی و یا کوچک کردن طرفی است که دارد او را نقد می کند، امام صادق(علیه السلام) می فرمایند جواب این متنقد و نقد را نده!

در ادبیات اجتماعی ما کلمات دیگری نیز این گونه هستند. یعنی اول باید دید که آیا منشاء آن ها خیرخواهی است یا خیر؟ مثلا به خاطر یکی از مسائل خانوادگی مادر یا پدرت سر تو داد می زند، اما چون مطمئن هستی که منشاء این داد خیرخواهی است، نه تنها داد را برمی تابی و تحمل می کنی، بلکه خوشحال می شوی و در دلت ذوق می کنی که چقدر این فرد برای زندگی من اعصابش به هم ریخته که سر من داد زده است.

چقدر من برای مادر، پدر و یا حتی دوستم محبوب هستم که اعصابش را به خاطر زندگی من بهم ریخته است. اما کسی که رقیب تو است یا به تو حسودی می کند، حتی اگر در پوشش انتقاد کوچک ترین نکته یا ضعفی از تو بگوید، اصلا بر نمی تابی. زیرا منشاء، خیرخواهی نیست.

» مؤمن حتی نسبت به دشمنش هم باید خیرخواه باشد، یعنی چه؟
آدم ها چند مدل هستند؛ یک عده از افراد خیرخواه هستند. مؤمن باید خیرخواه باشد. مؤمن حتی نسبت به دشمنش هم باید خیرخواه باشد. خیر دشمن، خوب است. به عنوان مثال این گونه نیست که اگر دشمن به من بگوید صد هزار تومان کمک کن، به او کمک کنم تا تیر بخرد و من را بکشد، این خیر نیست.

خیر دشمن این است که دشمنی اش کمتر شود یا این که کمی زاویه اش از موضع عناد تغییر کند. امروزه ما در ادبیات اجتماعی، اعتقادی و سیاسی چقدر خیرخواهی داریم؟! چقدر نقدها، واکنش ها و دل سوزی هایی که می شود، از منشاء خیرخواهی است؟ در حالی که الان برخی از افراد نسبت به خیرخواهی دوست هم باید مشکوک باشند، عجیب است که برخی نسبت به خیرخواهی دشمن مشکوک نیستند!

حضرت امام(ره) فرموده اند، همه هم شنیده اید و من هم صد بار گفته ام که ایشان در زمان حیاتشان می فرمودند: اگر آقای کارتر بسم الله الرحمن الرحیم بگوید، من می گویم تو چرا این را گفته ای؟! چرا تو این را بگویی؟! این قضیه یک مشکلی دارد.

خیرخواهی، برکت می آورد. نسبت به مردم خیرخواه باش. یونسکو در سال ۲۰۱۵ پیرامون ادیان الهی تحقیقاتی  کرده است به این دلیل که نقاط مشترک ادیان الهی را پیدا کند. احتمال می دهم که آیه “قُل تَعالی إلی کَلِمةٍ سَواءٍ بَینَنا و بَینَکُم”، انگیزه افرادی باشد که در یونسکو کار کرده اند. یونسکو گفته که فقط ادیان الهی را بررسی نمی کنیم، چرا که ادیان الهی کلمات مساوی زیادی دارند.

در توحید، نبوت و خیلی چیزها مشترکات دارند. راجع به هر کسی که عقیده الهی و غیرالهی دارد، و پیروان هم دارد، تحقیقات می کنیم. قریب به ۱۳۷ هزار دین و مکتب را باز کرده اند. الان در قسمت عقیدتی سایت یونسکو، این تحقیق زده شده است. ۱۳۷ هزار دین و مکتب را به صورت پی دی اف لیست کرده. خیلی از این ۱۳۷ هزار دین و مکتب کلا ارتباطی با دین و خدا ندارند. مثلا ۵۰۰ مورد از آن ها بت پرست هستند. یونسکو همه این ها را جمع کرده تا ببیند از داخل این ها می تواند مشترکی را بیرون بیاورد. خودشان ادعا می کنند که قریب به ۱۴ سال کار کرده اند. معمولا ادعاهای این ها خیلی دروغ نیست.

» آن چه را برای خودت می پسندی، برای دیگران هم بپسند، یعنی خیرخواهی.
از این ۱۳۷ هزار مورد یک جمله را بیرون آورده اند و این جمله دقیقا جمله امام صادق(علیه السلام) است. آن چه را برای خودت می پسندی، برای دیگران هم بپسند. این جمله جزء مرام نامه تمامی این ۱۳۷ هزار دین و مکتب است. بعضی از این ادیان و مکاتب زمانی این جمله را گفته اند  که پیغمبر(صلوات الله علیه) هم به دنیا نیامده بوده است، چه برسد به امام صادق(علیه السلام).

برخی از آن ها زمانی این جمله را گفته اند که موسی(علیه السلام) هم، هنوز مبعوث نشده بود. بعضی از آن ها مربوط به ایران و یونان و روم باستان هستند، این مکتب پیروانی داشته و این جمله را از یک سنگ نوشته در آورده اند. این جمله یعنی خیرخواهی.

منظور این نیست که اگر کسی روانی و دیوانه است و یک چیز بدی را می پسندد، برای دیگران هم بپسندد. مثلا یکی کسی چون شاید خودکشی را بپسندد، پس همه باید خودکشی کنند. این گونه نیست! انسان باید آن چه که خوب است و عقلای عالم می پسندند را برای دیگران هم بپسندد. آدم عاقل آن چه برای خود می پسندد، برای دیگران هم بپسندد. خیرخواهی غیر از این جمله امام صادق(علیه السلام) که می فرمایند آن چه را برای خودت می پسندی، برای برادرت بپسند، نیست.

هر جمله ای که نسبت به برادر و خواهرم می خواهم بگویم یا هر رفتاری که می خواهم بکنم، اول خودم را در آن جایگاه و او را در جایگاه خودم بگذارم و ببینم الان می پسندم که این رفتار را نسبت به من بکند؟ اگر نمی پسندم، دهانم را ببندم! این، دین می شود.

این روایت را امام رضا(علیه السلام) می فرمایند، اما من می خواستم بگویم که یکی از این غرب زده های روشن فکر این حرف را زده است. به قول آقای حائری( حفظه الله) نگویید روشن فکر، بلکه بگویید دگراندیش. روشن فکر یعنی من روشن فکر نیستم، اما او هست. یعنی من تاریک فکر هستم. می خواستم بگویم یکی از دگراندیشان مقلد فلاسفه غرب گفته است که دین داری به نماز و روزه نیست! کاش امام رضا(علیه السلام) می گفت فقط نیست، می گوید نیست!

این ترجمه کلمه به کلمه عربی اش است که دین داری به نماز و روزه نیست، بلکه به مروت، احسان و رفتار تو با بقیه است. البته می دانید که این کلمات مفهومی است و نباید تحت الفظی بررسی کنیم و بگوییم امام رضا(علیه السلام) گفته دین داری به نماز و روزه نیست، پس نماز و روزه را تعطیل کنیم، این جمله مفهومی است. اما این گونه صحبت کردن یعنی منطوق این مدلی در کلام نشان دهنده این است که امام رضا(علیه السلام) می خواهد من و شمای دین دار را تکان بدهد.

دیدگاه ها