نمایش نوار ابزار

حجت الاسلام مهدی شرکائی در مراسم صبحگاه دانش آموزان علامه حلی تویسرکان چنین عنوان کردند:

یکشنبه ۱۳ مرداد ۱۳۹۸

حجت الاسلام مهدی شرکائی :امام محمدباقر علیه السلام در شهر مدینه، در اول رجب سال ۵۷ ه.ق.، روز جمعه یا سه شنبه دیده به جهان گشود. (۱) او اولین فرزند در خاندان علوى بود که از نسل دو امام (حسن و حسین علیهماالسلام) متولد شد. پدرش امام سجاد علیه السلام و مادرش ام عبدالله (فاطمه) دختر امام حسن علیه السلام است. (۲) نامش محمد و لقبش باقر، شاکر، هادى، امین، شبیه (مانند رسول خدا صلى الله علیه و آله) است. (۳) کنیه آن حضرت ابوجعفر (۴) بود.

آن حضرت داراى دو همسر؛ ام فروه دختر قاسم بن محمدبن ابى بکر (مادر امام صادق علیه السلام و عبدالله بن محمد) و ام حکیم دختر اسید بن ثقفى (مادر ابراهیم و عبدالله) بود و دو ام ولد هم داشت. على، زینب و ام سلمه نام دیگر فرزندان آن حضرت است .

آن حضرت بعد از شهادت پدرش امام سجاد علیه السلام در سال ۹۵ ه .ق.، کشتى هدایت امت را در میان طوفان‌هاى حوادث راهبرى کرد و به مدت ۱۹ سال پیشوایى شیعیان را عهده‏دار شد. (محرم ۹۵ تا ذى‏حجه ۱۱۴) .

شرکائی افزود:سال‌هاى (۹۴ تا ۱۱۴ ه . ق) زمان آغاز مشرب‌هاى فقهى و اوج‏گیرى روایت ‏حدیث در رابطه با تفسیر است. از علماى اهل سنت افرادى مثل زهرى، مکحول، قتاده، هشام بن عروه و … در زمینه نقل حدیث و ارایه فتوى فعالیت مى‏کردند و البته وابستگى اشخاصى مثل زهرى، ابراهیم نخعى، ابوالزناد، رجاء ابن حیوة و … به دستگاه حکومتى، ضرورت پرداختن امام علیه السلام به سنت واقعى پیامبر صلى الله علیه و آله را روشن مى‏کرد . امام باقر علیه السلام به خوبى این خطر را احساس مى‏کرد، در نامه‏اى به سعد الخیر، مى‏فرماید: «فاعرف اشباه الاحبار والرهبان الذین ساروا بکتمان الکتاب و تحریفه فما ربحت تجارتهم و ما کانوا مهتدین(۶)؛ همانند احبار و رهبان‌ها را بشناس. آنان که کتاب خدا را از مردم کتمان و تحریف کرده و [با تمام این احوال] سودى از کارشان نبرده و هدایت نشده بودند.»

در این دوره اساساً فقه نزد اهل سنت وارد مرحله تدوین خود شد. فروکش کردن تنش‌هاى سیاسى پس از حادثه کربلا و شکست ابن زبیر و یک پارچه شدن حاکمیت ‏بنى‌امیه، بسیارى از علماء را از صحنه سیاست دور کرد و آنان به حوزه‏هاى دیگر مانند درس و حدیث روى آوردند. فرمان تدوین حدیث توسط عمر بن عبدالعزیز، در سال ۱۰۰ ه.ق به ابوبکر بن حزم، (۷) بهترین شاهد بر تکاپوى فرهنگى اهل سنت در آغاز قرن دوم، مقارن با دوران امامت امام باقر علیه السلام است. پیش از آن، فقه و حدیث در جامعه مورد بى‏اعتنایى کامل قرار گرفته بود و بى‏خبرى مردم زمانى به اوج خود رسید که فتوحات اسلامى آغاز شد. در طول نیمه دوم قرن اول هجرى، حتى مردم کیفیت اقامه نماز و حج را نیز نمى‏دانستند.

حجت الاسلام مهدی شرکائی:در برابر یک دوره خاموش فقه و حدیث و خیزش علمى اهل سنت در مرحله بعد، امام باقر علیه السلام به دو کار عمده دست زد:

۱ .ایجاد جنبش علمى شیعى در فقه، تفسیر، حدیث، اخلاق و … .

۲ .تلاش براى زدودن تحریف‌هاى ناشى از اقدامات علمى اهل سنت. (۹)

درخشش امام علیه السلام در هر دو جبهه احیاى ارزش‌هاى نبوى، به گونه‏اى بود که:

عبدالله بن عطاء مکى مى‏گفت:«ما رایت العلماء عند احد قط اصغر منهم عند ابى جعفر و لقد رایت الحکم بن عیینة مع جلالته فى القوم بین یدیه کانه صبى بین یدى معلمه

علماء را در محضر هیچ کس کوچک‌تر از آنها در حضور ابوجعفر علیه السلام ندیدم.

حکم بن عیینه با تمام عظمت علمى‏اش در میان مردم، در برابر او، مانند بچه‏اى مقابل معلم خود بود.»

و ابوزهره مى‏نویسد: «امام باقر علیه السلام وارث امام سجاد علیه السلام در امامت و هدایت مردم بود. از این رو علماى تمام بلاد اسلامى از هر سو به محضر ایشان مى‏شتافتند و کسى از مدینه دیدن نمى‏کرد، مگر این که به خدمت او شرفیاب شده و از علوم بى‏پایانش بهره‏ها مى‏گرفت.»

مطالب مشابه
دیدگاه ها