نمایش نوار ابزار

حجت الاسلام مهدی شرکائی در طرح تقدیر از دانش آموزان برتر علامه حلی تویسرکان در مراسم صبحگاه چنین گفتند:

پنج شنبه ۲۱ تیر ۱۳۹۷

ضعف و فقر است. می‌گوییم چرا گدایی می‌كنی؟ می‌گوید: ندارم. وقتی به بچه می‌گویی: دستت رابده. بگوید: دلیلش چیست؟ جواب این است كه اگر دست ندهی می‌افتی. انسان ضعیف به قوی باید پناهنده شود. خداوند در قرآن می‌فرماید: «أَنْتُمُ الْفُقَراءُ» محمد/۳۸ شما فقیر هستید. ما سر تا پا فقر هستیم و دعا هم خیلی نقش دارد، چون انسان با دعا وصل به خداوند می‌شود و آب قلیل وقتی وصل شد به آب دریا، دریا و اقیانوس می‌شود. در زمان شاه شركت‌ها وقتی می‌خواستند از مالیات فرار کنند، یك سهمی از شركت را واگذار به خاندان پهلوی می‌كردند یكی از آنها را شریك می‌کردند و می‌گفتند اگر ما وصل به دربار شویم كسی نمی‌تواند بگوید مالیات بده، همین طور دولت پهلوی احساس ضعف كرده و خود را وصل به آمریكا می‌كرد و بسیاری از كشورها كه به قدرتهای بزرگ وصل می‌شوند چون احساس كوچكی می‌كنند. مثلاً می‌گوید من پرچم آمریكا را روی كشتی میزنم و از آبها عبور می‌كنم «وَ مَنْ یَتَوَكَّلْ عَلَى پرچم آمریكا فقد فاز». فلسفه نماز هم همین طور است؛ سؤال: چرا نماز بخوانم؟ جواب: تو پوكی و باید وصل بشوی به هستی، بی نهایت كوچك باید وصل شود به بی نهایت بزرگ.

ب) از چه كسی بخواهیم؟

از او «الله ». برای اینكه: «أَنَّ الْقُوَّة لِلَّهِ جَمیعاً» بقره/۱۶۵ همه قدرتها در اختیار خداست. او می‌تواند به تار عنكبوت نقشی بدهد كه پیامبر صلی الله علیه واله وسلم را در غار حفظ كند، یعنی خداوند اراده كند «أَوْهَنَ الْبُیُوتِ» عنكبوت/۴۱ تار عنكبوت می‌شود محافظ که تانك، توپ، مسلسل نمی‌تواند این کار را انجام دهد. شنهای طبس هلیكوپتر را سرنگون می‌كند، «ثُمَّ نَصَرْتَهُ بِالرُّعْبِ»(إقبال‏الأعمال، ص‏۲۹۵) گاهی نصرت خداوند با ایجاد رعب و وحشت است(در دل طرف). آیه دیگر میفرماید: «إِنَّ الْعِزَّه لِلَّهِ جَمیعاً» یونس/۶۵ همه عزت از آن اوست. كسی دیگر نیست كه از او سؤال كنیم. من از شما سوال كنم كه از ترس پشه می‌روی به پشه بند، وصل به جایی بشوم كه در یك لحظه علیه او كودتا می‌شود، وصل به كسی شوم كه او هم سرنگون می‌شود. می‌فرماید: «أَ لَیْسَ اللَّهُ بِكافٍ عَبْدَهُ» زمر/۳۶ آیا خداوند برای بنده‌اش كافی نیست.

ج) چه چیز بخواهیم؟

مسئله مهمی است، در دعا هم باید دنیا و هم آخرت را درخواست كرد، ۵۵ تا كلمه دنیا و ۵۵ تا كلمه آخرت درقرآن است. خداوند ستایش می‌كند از افرادی كه وقتی دعا می‌كنند اینچنین می‌خواهند: «رَبَّنا آتِنا فِی الدُّنْیا حَسَنَة وَ فِی الْآخِرَه حَسَنَة وَ قِنا عَذابَ النَّارِ» بقره/۲۰۱ خدایا به ما بده نیكی در دنیا و در آخرت. و می‌فرماید: «وَجیهاً فِی الدُّنْیا وَ الْآخِرَة» آل عمران/۴۵٫ عزت و آبرومندی در دنیا و آخرت. و برای بعضی دیگر می‌فرماید: «لَهُمْ خِزْیٌ فِی الدُّنْیا وَ لَهُمْ فِی الْآخِرَة» مائده/۳۳ خواری و ذلت در دنیا وآخرت. حضرت فرمود: « اگر كسی دنیا را رها و به سراغ آخرت برود از ما نیست و اگر کسی آخرت را هم رها کند و به سراغ دنیا برود از ما نیست. » بی دلیل نیست هم عدد بودن كلمه دنیا وآخرت در قرآن، چون اگر دنیا داشتی در خیلی جاها می‌توانی به آخرت هم برسی چون پیامبر(ص) می‌فرماید: «الدُّنیا مَزْرَعَة الآخِرَة»(مجموعه ورام، ج‏۱، ص‏۱۸۳) دنیا مزرعه(و آمادگاه برای) آخرت است. علی علیه السلام از كنار عده‌ای عبور می‌كرد كه دنیا را مذمت می‌كردند، حضرت فرمود: چرا دنیا را مذمت و انتقادمی كنید؟ بعد فرمود: « دنیا خوب است به شرطی كه به دست انسان صالح باشد» «نِعْمَ الْمَالُ الصَّالِحُ لِلْعَبْدِ الصَّالِحِ»(بحارالأنوار، ج‏۷۰، ص‏۶۲). البته دعای واجب «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقیمَ» فاتحه/۶ است. اصل دعا مستحب است اما نماز خواندن واجب است و هر نماز سوره حمد می‌خواهد چون: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص): «لَا صَلَاه إِلَّا بِفَاتِحَه الْكِتَابِ»(عوالی‏اللآلی، ج‏۲، ص‏۲۱۸) نماز صحیح نیست مگر با سوره حمد.(نماز مرده هم اسمش نماز است و واقع آن دعاست)، نماز بی حمد نماز نیست و حمد بدون «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقیمَ» حمد نیست. پس آن دعایی كه خیلی واجب است دعا راجع به مسائل فكری است، و مهمترین مسئله فکری، در خط حق بودن و از خط بیرون نرفتن است. باز در خط بودن مهم نیست، از خط بیرون نرفتن مهم است. به علی علیه السلام گفتند: شما كه راهتان مستقیم است شما چرا می‌گویی «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقیمَ»؟ فرمود: تا الان راهم مستقیم است خبر از ده دقیقه بعد ندارم. شما حساب كنید از اول انقلاب تا حالا چقدر آدم انقلابی بوده و كم كم ضد انقلاب شده‌اند، با یك نیاوردن و استیضاح، ورشكستگی و رقابت و سیاست، فوری تغییر فكر و راه داده‌اند. فردی كه نزد او تا حالا بهترین آدم بود حال بدترین شده و به عكس. در همین دعای مكارم الاخلاق كه می‌خواهیم تفسیر كنیم می‌فرماید: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ مَتِّعْنِی بِهُدًى صَالِحٍ لَا أَسْتَبْدِلُ بِهِ، وَ طَرِیقَة حَقٍّ لَا أَزِیغُ عَنْهَا»(صحیفه سجادیه، دعاى ۲۰) امام كاظم علیه السلام می‌فرماید: علامت عاقل آن است كه بگوید: «رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَیْتَنا وَ هَبْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَة إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ» آل عمران/۸ خدایا بعد از هدایت گمراه نشوم. به یكی از علمای زاهد و عارف و متقی كه الان هم زنده هستند، گفتند می‌خواهیم برای شما كنگره برپا كنیم. ایشان فرمود: تا من و شیطان زنده‌ایم برای من كنگره نگیرید، ببینید اگر من سالم مُردم، یكوقت دیدی دقیقه آخر عمر، آدم خراب می‌شود. بنابراین مهمترین دعا، این است که دعا برای در خط مستقیم بودن است. خدمت حضرت آیه الله العظمی گلپایگانی در اواخر عمرشان در قم رسیدم، عرض كردم اگر شما یك دعای مستجاب داشته باشید، چه دعایی می‌كنید؟ ایشان فرمود: دعا میكنم خداوند عاقبتم را به خیر كند. و باز خدمت بعضی از مراجع دیگر این سؤال را تكرار كرده‌ام همین را فرموده‌اند. به همین خاطر در قرآن آیاتی داریم كه می‌گوید: «تَوَفَّنی‏ مُسْلِماً» یوسف/۱۰۱ خدایا مرا مسلمان بمیران. آیه دیگر: «وَ تَوَفَّنا مَعَ الْأَبْرارِ» آل عمران/۱۹۳ خدایا من با خوبان بمیرم. پیامبران در لحظه مرگ به فرزندان چنین نصیحت و سفارش می‌كردند كه: «وَ لا تَمُوتُنَّ إِلاَّ وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ» آل عمران/۱۰۲ نمیرید مگر مسلمان باشید. و مسلمان یعنی: تسلیم خدا باشید. منزل یكی از بزرگان(از علمای قدیم به نام حاج رحیم ارباب از علمای مهم اصفهان) رفتم گفتم: چرا انسان بد عاقبت می‌شود؟ جواب فرمود: فلان كتاب را بیاور، آدرسی را فرمود آوردم رسیدم به روایاتی كه دلیل بد عاقبت شدن انسان را گناهان كوچك دانسته است. چون گناه كوچك، را كوچك می‌شمارد و لذا توبه هم نمی‌كند، ولی اگر گناه زشت بزرگی كرد همیشه به فكر است و ناراحت است، مثلاً اگر ماشینی را دزدید زیاد می‌ترسد كه گرفتار نشود، ولی اگر خودكار بغل دستی خود را برداشت خیلی فکر نمی‌کند که گناه است. گناه كوچك گرچه مورد توجه انسان نیست ولی اثر خودش را دارد. مثل: میكروب كوچك است ولی اثر خودش را دارد. مثلاً یك زن بی حجاب ممكن است یک مرتبه بفهمد اشتباه كرده و توبه كند، ولی یك زن بد حجاب توجیه می‌كند كه حالا دو تار مو كه چیزی نیست. یا فرد سیگاری می‌گوید: تریاك كه نیست یك سیگار است و بالاخره این سیگار تنگ سینه‌اش جایی نمی‌رود. یا می‌گوید: حالا یك شوخی كردیم. حال شوخی یا جدی آبرو را ریختی گرچه شوخی کردی ولی تحقیر شد. پس بهترین دعا در راه حق بودن و بی دین نمردن و مسلمان مردن است.

د) چگونه بخواهیم:

آیه‌ای در قرآن است كه می‌فرماید: «ادْعُونی‏ أَسْتَجِبْ لَكُمْ» غافر/۶۰ بخوانید مرا تا اجابت کنم شما را. آمد خدمت حضرت امام علیه السلام كه هرچه دعا می‌كنم مستجاب نمی‌شود. حضرت فرمود: چگونه دعا می‌كنی؟ گفت: همینطور می‌گویم خدایا بده. حضرت گفت: دعا كردن آدابی دارد. در اسلام حتی لباس پوشیدن آدابی دارد. و دستشویی رفتن هم آدابی دارد، می‌روی دستشویی پای چپ را اول بگذار و سر برهنه هم نباش، رو به قبله نباشد و تو كوچه بن بست و پشت به قبله و زیر درخت میوه هم نباشد. آداب سفر، و همسفری، بازار رفتن، خرید، ازدواج همه كاری در اسلام دستوراتی دارد.

حضرت فرمود: آداب دعا ۷ چیز است. (مثل اینكه می‌گوید می‌خواهی من گوشی را بردارم این شماره را بگیر.)

اول: لقمه حلال. افطار می‌خواهی بکنی با لقمه حلال است یا نه؟ گندمها را که دادید به سیلو زكاتش را داده‌اید؟ انواع غذاهای رنگین می‌خوری، هیچ می‌دانی كه دخترهای جوانی هستند كه با سیب زمینی افطار می‌كنند. خمس داده‌ای یا نه؟ شما ده میلیون بدست آوردی دو میلیون نمی‌خواهی بدهی به فقرا؟ و می‌دانی افرادی هستند كه در طول یك ماه، نمی‌توانند از گوشت استفاده كنند. حدیث: « كه می‌خواهد دعایش مستجاب شود لقمه‌اش حلال باشد. »

 دوم: از آداب دعا، گفتن: « بسم الله الرحمن الرحیم» است.

سوم: از آداب دعا، یادی از صفات خداوند است. لذا اول همه دعاهای قرآنی كلمه «رَبَّنَا» است، حدیث: « اگر كسی دستش را تا مقابل صورتش بالا آورد، خداوند می‌فرماید من محروم برنمی گردانم. » البته اینكه دستها را بلند می‌كنیم به این معنی نیست كه خدا بالاست بلكه علامت گدایی ماست. حدیث: اگر كسی ده مرتبه «یا الله » و در جای دیگر «یا رَبِّ » بگوید، خداوند می‌فرماید: «لبیك». از صفات خداوند تجلیل كنید. همان صفاتی را كه می‌دانید مثل: «یَا عَلِیُّ»، «یَا عَظِیمُ»، «یَا رَحْمَانُ»، «یَا أَحَدُ»، «یَا وَاحِدُ»، «یَا صَمَدُ»، «یَا غَنِیُّ»، «یَاغِیاثُ»، «یَا نُورُ»، «یَا قَوِیُّ»، «یَا قُدُّوسُ»، «یَا سُبُّوحُ». . . و یا ده مرتبه «یا الله».

چهارم: یادی از نعمتهای الهی کردن. اصلاً من که انسان هستم می‌شد خوك باشم، و یا بی عقل و یا متولد در بلاد كفر باشم، و. . . یک مقداری نعمتها را دگرگون كنیم تا قدر آن را بهتر بفهمیم. مثال: اگر لال بودیم، اگر منحرف، اگر حرام زاده. . . اینكه فهم و عقل دارم، معرفت و ولایت دارم، انسان و سالم هستم و. . . در جمهوری اسلامی هستیم. (كل دنیا طاغوت حكومت می‌كند غیر از ایران و همه دنیا رهبران آنها فاسقند، جز ایران. و همه دنیا از آمریكا می‌ترسند جز ایران. اسراییل و آمریكا همه جا پز می‌دهند جز ایران. ایران با هشت سال بمباران روز به روز عزیزتر می‌شود.) نسل ما و هوش ما، امكانات و معادن و استعدادهایمان، علی وامام حسن و امام حسین علیهما السلام از ماست و محب اهل بیت هستیم، وشیعه امیرالمؤمنین، و كتاب ما(قرآن) بی تحریف است، یك نقطه «واو» تحریف و كم و زیاد نشده. پس شمردن نعمتها را فراموش نکنیم.

پنجم: حمد و ستایش خداوند. حمد هم كه می‌كنیم نه گفتن «الْحَمدُلله » بلكه حمد خداوند به عدد هر اتم و ذره و قطره باران. نه مثل قدیمی‌ها كه صدهزار مرتبه شكر نزد آنها خیلی بود. صد هزار تومان امروز قیمت یك دوچرخه است. یعنی خدایا به اندازه یك دوچرخه، چون برای قدیمی‌ها صدهزار تومان خیلی بود، شما كه الان به اتم و سلول آشنا هستید بگو: خدایا به عدد آنچه بر آن علم داری تو را شکر می‌کنم.

ششم: ذكر صلوات. و لذا در دعای مكارم الاخلاق كه امسال می‌خواهیم تفسیر كنیم، هر چند بندی یك صلوات آمده، رسم اهل بیت(ع) این بود. می‌فرماید: اگرمی خواهی دعا مستجاب شود اول و آخر دعا صلوات بفرستید. دعای خود را بین دو صلوات ملافه كن، (مثل دو آدم حسابی كه یك آدم ناحسابی وقتی میان آنها نشست زمانی كه به آندو چایی دادند به او هم می‌دهند.) حدیث: «صلوات دعاست. » یعنی: خدایا درود بفرست بر پیامبر و آل او علیهم السلام. (اول ذكر صلوات بعد از آن من و شما یك چرت و پرتی می‌گوییم دوباره یك حرف حسابی می‌فرماید. اگر دعای تو هم چرت و پرت باشد خداوند به احترام اینطرف و آنطرفش، صلوات قبل و بعدش آن را می‌پذیرد).

هفتم: یادی از لغزشها. خدایا فكر، یاد، قلم، حرف و نگاه من بد بوده، البته لازم نیست اینها را بلند هم بگویی. لغزشها را هیچ كس نفهمد، بعضی افراد خودشان را لو میدهند. خداوند راضی نیست كه انسان عیبش را احدی بفهمد، و لذا اگر گناه كردی نگذار كسی بفهمد و توبه هم خواستی بکنی در دل توبه كن. استغفار به زبان است(و حقیقت توبه) در دل. كه یك ركعت نماز با توجه نخواندیم، سی سال است نماز غلط می‌خوانم. لیسانس است نمی‌تواند یك صفحه قرآن بخواند، و با قرآن و نهج البلاغه كم آشنا شدیم. سال می‌آید و می‌رود چند بار مسجد می‌روی؟ پا از خانه خدا بریده‌ای به خانه چه كسی آشنا شده‌ای؟ و رو به قبله نمی‌ایستی رو به كه هستی؟ و با عالم ربانی رفیق نیستی با چه كسی رفیقی؟ زنهای خوب از پوست پرتقال مربا درست می‌كنند. تو از عمر چه چیز درست كردی؟ عمر رفت.

هشتم: استغفار. بعد از اینها امام علیه السلام فرمود: اگر دعا كنی مستجاب می‌شود. پس شماره تلفن ارتباط با خدا اینها بود: لقمه حلال، بسم الله، شمردن كمالات خداوند و. . . این هشت شرط دعا كردن بود. امام فرمود اگر این رقمی دعا کنی مستجاب می‌شود.

سؤال: بعضی دعاها چرا مستجاب نمی‌شود؟

جواب: حدیث داریم دعا حتماً مستجاب می‌شود. چیزی كه هست استجابت: یا: فوری است، كه همه مردم میخواهند فوری باشد. یا: با تأخیر. یا: به نسل می‌دهد چون خداوند صلاح نمی‌داند به خودش بدهد به فرزندانش می‌دهد. می‌فرماید: «وَ كانَ أَبُوهُما صالِحاً» كهف/۸۲٫ دو پیامبر، دیوار خرابه‌ای را ساختند یكی از آنها گفت: چرا این كار را می‌كنی؟ فرمود: زیر این دیوار گنجی است و پدر این بچه‌ها صالح و آدم خوبی بوده، می‌سازیم كه گنج را مردم برندارند بچه‌ها یتیم هستند بزرگ شوند خودشان آنرا بردارند. پس گاهی دو پیامبر نوكری مفت می‌كنند كه پدرشان آدم خوبی بوده، گاهی توفیق من، بخاطر بابام است. بنده خودم فكر می‌كنم كه رمز توفیقم جز پدرم نیست چون پدر من۴۰ سال در بازار كاشان زمانی كه صدای اذان را می‌شنید دكان را بسته و دنبال نماز می‌رفت. او که یک تاجر بود ۴۰ سال به احترام نماز مغازه را بست، الان این همه مسجد در جاده‌ها است یكی از آنها را هم من نساخته و یك آجر روی آجر نگذاشته‌ام. اصلاً مسجد تو جاده‌ها از من نیست. ولی مردم كه نمازمی خوانند می‌گویند خدا پدر آقای قرائتی را بیامرزد در حالی که این مساجد هیچ ربطی به من و پدرم ندارد ولی پدرم چون سال به خاطر نماز مغازه را می‌بست حال او را دعا می‌كنند. من مطالعه کرده و حدیث می‌خوانم شما می‌شنوی می‌گویی: خدا پدرش را بیامرزد، به خاطر اینكه ۴۰ سال مغازه را بست او را دعا می‌کنند. بازاری‌ها مغازه را در ماه رمضان ببندید و لااقل یك بار امتحان كنید، گرسنه نمی‌مانید. مكه و مدینه در طول سال مغازه را می‌بندند برای نماز، شما هم یك ماه ببندید. و یا: بجای استجابت دعا، خطری از او دفع می‌شود. این دعا به صلاح او نیست ولی بلایی را دفع می‌كند. و یا: ذخیره قیامت قرار می‌دهد. بالاخره دعا بی اثر نیست. با حال دعا كردن و سحر دعا كردن. همه چیز را از خداوند بخواهید حتی علف بزغاله، حتی نمك‌اش را حدیث داریم از خداوند بخواهید. و دعای پدر در حق فرزند مستجاب است، و كسی همه قرآن را بخواند یك دعای مستجاب دارد. انشاءالله ما از فردا دعای مكارم الاخلاق را شروع می‌كنیم، آخر مفاتیح یا صحیفه سجادیه است که می‌خواهیم جمله جمله شرح كنیم.

حدود پانزده سال پیش من روی این دعا كار كرده‌ام، و امسال هم كار كرده‌ایم و الان هم امكاناتی را آورده‌ایم، معاجم، قرآن، تفسیر، كامپیوتر، ببینیم كه این دعا هر جمله‌ای از آن یك دریاست، ما كه دستمان به دریا نمی‌رسد لااقل به مقداری كه لیوانمان آب می‌گیرد، برداشت کنیم. شما از فردا پای صحیفه سجادیه بنشینید، ماه دعاست پای سفره امام زین العابدین بنشینیم.
والسلام علیكم و رحمه الله و بركاته

منبع: درسهایی از قرآن (سایت منبرها)

دیدگاه ها